You don't have javascript enabled. Good luck with that.
مقدمه

كلياتي در خصوص نمايشگاه‌ها :

تعاريف و مفاهيم

نمايشگاه چيست؟ مفهوم نمايشگاه در طول تاريخ و طي قرون و اعصار دچار تغيير و تحول شده است. برخي از افراد، نمايشگاه را محل داد و ستد كالا تعريف كرده‌اند. گروهي بر اين اعتقاد هستند كه نمايشگاه، صرفاً محلي براي عرضه كالا است. در گذشته نمايشگاه را فستيوال يا جشني مي‌دانستند كه در خلال آن امكان عرضه كالا و خدمات به خريداران بالقوه فراهم مي‌شد. در فارسي كلمه نمايشگاه از تركيب نمايش به معناي عرضه و ارائه و پسوند مكان (گاه) به معني محل عرضه و ارائه تشكيل شده است. ولي اصولاً واژه نمايشگاه FAIR ازكلمه لاتين FERIA يا FERIAE مشتق شده است كه معني جشن يا فستيوال را مي‌رساند. زيرا در دوران قديم مردم عادت داشتند كه در طول هفته يا در ايام مشخصي در هر ماه يا هر سال در مكان يا در محل خاصي به انگيزه برگزاري جشن يا مراسم خاصي دور هم جمع شوند، ضمن برپايي جشن و پايكوبي و برگزاري برخي از آداب و رسوم به تجارت نيز بپردازند و كالاهايي را كه قصد فروش آنها را دارند همراه خود بياورند. امروزه نمايشگاه از شكل ابتدايي آن خارج شده و ديگر محلي براي خريد و فروش كالا نيست، بلكه برخي افراد در طول برپايي يك نمايشگاه به دنبال پيدا كردن موقعيت‌هاي استثنايي يا تحقيقي در مورد مسأله خاصي هستند و چه بسا نوآوري‌ها و ابتكارات و اختراعاتي كه پس از بازديد يك صنعتگر يا محقق از نمايشگاه اتفاق افتاده است، تكامل و توسعه توليد يا دستيابي به منابع جديد عرضه كالا نيز از دستاوردهاي برگزاري يك نمايشگاه مي‌تواند باشد.



تحليل علمي نمايشگاه

بسياري از صاحب‌نظران بر اين باورند كه فعاليت‌هاي نمايشگاهي بر سه ركن اساسي متكي است :
1- كاربري عملي
2- كاربري ذهني و استعداد
3- كاربري نيروي كار
با توجه به مراتب فوق در مي‌يابيم كه فعاليت‌هاي نمايشگاهي هنگامي به درستي امكان‌پذير مي‌گردد كه در ايجاد آن هر سه عامل فوق يعني دانش، استعداد و خلاقيت‌هاي ذهني و نيروي كار متخصص با هم آميخته شده باشد. بديهي است چنانچه هر يك از سه عامل فوق‌الذكر از زنجيره فعاليت‌هاي نمايشگاهي حذف گردد و يا ناقص عمل كند، موجب عدم موفقيت در آن فعاليت مي‌شود.

انواع نمايشگاه‌ها :
الف ) از نظر جغرافيايي :
نمايشگاه، تنها يكي از طرق برقراري ارتباط با مشتريان آتي يا خريداران بالقوه است. راه‌هاي متعددي براي برقراري ارتباط وجود دارد كه هريك از اين راه‌ها و شرايط خاص ممكن است مناسب‌تر از روش‌هاي ديگر باشد. نمايشگاه غالباً انواع مختلفي دارد و هر يك از آنها ممكن است براي دستيابي به يك هدف خاص مناسب باشند. بنابراين هر شركتي بايد در چارچوب اهدافي كه براي خود مشخص كرده است، به انتخاب آن نوع نمايشگاهي اقدام كند كه دستيابي به هدف شركت را ميسر سازد:
1- نمايشگاه‌هاي داخلي
2- نمايشگاه‌هاي خارجي
3- نمايشگاه‌هاي بين‌المللي


1- نمايشگاه‌هاي داخلي
نمايشگاه داخلي در داخل كشور و براي مردم همان كشور تشكيل و معمولاً توليدات داخلي در اين نمايشگاه به معرض تماشا گذارده مي‌شود. مانند نمايشگاه‌هاي ملي يا منطقه‌اي كه معمولاً در داخل كشورها و يا مناطق مختلف برگزار مي‌گردد و طبعاً جنبه بين‌المللي ندارد و فقط اهداف خاصي را دنبال مي‌كند. از جمله مي‌توان به نمايشگاه‌هاي تخصصي صادراتي و يا نمايشگاه‌هاي عرضه مستقيم كالا اشاره كرد كه اغلب كشورهاي جهان به ‌طور منظم و با هدف كمك به فروش كالاها هر ساله در بخش‌هاي مختلف توليدي، صنعتي و خدماتي برگزار مي‌كنند.

2- نمايشگاه‌هاي خارجي
نمايشگاهي است كه يك كشور در كشور ديگر تشكيل مي‌دهد كه از جمله اهداف برگزاري آن مي‌توان به موارد ذيل اشاره كرد :
1- معرفي كالاها، خدمات و پيشرفت‌هاي يك كشور به مردم ساير كشورها
2- دستيابي شركت‌كننده به خريداران بالقوه و بالفعل
3- بازاريابي هدف‌دار و مقرون به صرفه در عرصه بين‌المللي
4- درك واقعيات، مسووليت‌ها و امكانات توسط دو طرف خريدار و فروشنده
5- قدرت انتخاب بيشتر كالاهاي نمايشي براساس نيازهاي نمايشي

3- نمايشگاه‌هاي بين‌المللي
نمايشگاهي كه شركت چندين كشور در سطح جهاني تشكيل گردد، نمايشگاه بين‌المللي خوانده مي‌شود. معمولاً اين نمايشگاه‌ها به علل خاصي و با دعوت از كشورهايي كه مايل به شركت در نمايشگاه بين‌المللي هستند، در يكي از شهرهاي مهم دنيا تشكيل مي‌شود.


نقش نمايشگاه‌ها در توسعه صادرات

يكي از مهمترين راه‌هاي بسط و توسعه تجارت خارجي و قوام بخشيدن به روابط اقتصادي، اجتماعي، فرهنگي و سياسي با ساير ملل، برپايي نمايشگاه‌هاي بين‌المللي است كه صرف نظر از تبعات اقتصادي آن مي‌تواند گامي مؤثر در جهت صلح، ‌تفاهم و تحكيم روابط بين‌المللي باشد، زيرا در دنياي پرشتاب و پر تحول امروز به خصوص در بخش مناسبات اقتصادي و تجاري و با توجه به پيشرفت روزافزون فناوري و تكنولوژي، بيشتر كشورهاي دنيا به منظور توسعه صادرات خود از اهرم‌هاي مختلف و گزينه‌هاي بازاريابي جهت نفوذ در بازارهاي هدف مانند برگزاري نمايشگاه‌هاي بين‌المللي ياري گرفته‌اند.
فعالان عرصه‌هاي مختلف اقتصادي كشور ما براي رسيدن به اقتصاد بدون نفت و نفوذ در بازارهاي رقابتي، شركت‌هاي توليدي و صنعتي و بازرگاني براي رسيدن به اهداف توسعه و بهره‌گيري از ره‌آوردهاي نوين علمي و دست يافتن به تجارب ديگر كشورها و بهره‌گيري از امكانات و معرفي توانمندي‌هاي جمهوري اسلامي ايران، بايستي تلاش مضاعف نموده و از برپايي نمايشگاه‌هاي داخلي و خارجي نهايت استفاده را داشته باشند. زيرا عرضه هرچه بيشتر توليدات صنعتي، كشاورزي، معدني، خدمات فني و مهندسي و گردشگري در هر نمايشگاه مي‌تواند در ارتقاء سطح صادرات كشور مؤثر باشد. ضمن آنكه دولت جمهوري اسلامي ايران براي شكوفايي صادرات، تسهيلات ويژه‌اي در جهت اصلاح ساختار اقتصادي كشور اتخاذ نموده كه مهمترين آنها بحث يكسان‌سازي نرخ ارز، حذف موانع تعرفه‌اي، لغو پيمان‌سپاري ارزي براي صادركنندگان و شناسايي بازارهاي جديد مي‌باشد. علاوه بر اين بحث تعديل قانون ماليات و تجميع عوارض مختلف از مسائلي است كه مي‌تواند كمك‌هاي گسترده‌اي را به فعالان و بنگاه‌هاي اقتصادي و واحدهاي توليدي به منظور افزايش درآمدهاي غيرنفتي و با هدف تقويت اقتصاد بدون نفت و در نهايت توسعه صادرات نمايد. لذا يكي از ابزارهاي مهم توسعه صادرات، برگزاري همين نمايشگاه‌هاي مشابه در خارج از كشور است. در عين حال نبايد از ياد برد كه برگزاري هر نمايشگاه به خصوص نمايشگاه بين‌المللي مي‌تواند نمادي باشد از توانمندي‌ها و اقتدار صنعتي، فرهنگي و اقتصادي هر كشور، منطقه و يا استان كه در اين زمينه بايد تلاش كرد تا اين توانمندي‌ها به نحو احسن در بخش‌هاي مختلف به نمايش درآيد. زيرا برپايي هر نمايشگاه فرصتي است براي معرفي يافته‌هاي علمي و فني كشور و استان كه بايد به بهترين نحو ممكن به نمايش چشمان جهانيان درآيد. در نمايشگاه‌هاي بين‌المللي علاوه بر عرضه توانمندي‌ها و اقتدارات صنعتي – توليدي و فرهنگي و . . . تجار و صاحبان صنايع و مهمانان خارجي شركت‌كننده از طريق مطالعات و مذاكراتي كه با تجار و بازرگانان انجام مي‌دهند، مشكلات و موانع فراروي مبادلات و توسعه صادرات را شناسايي كرده و در اين زمينه راهكارهايي ارائه و پيشنهاد مي‌نمايند. البته براي رفع اين مشكلات، وزارت بازرگاني و كميته توسعه صادرات استان نيز اقدامات حساس و سازنده‌اي انجام مي‌دهند.
در هر صورت انتظار از برگزاري نمايشگاه‌ها اعم از داخلي، خارجي و بين‌المللي اين است كه ما را به عرضه هرچه بيشتر كالا و خدمات، بازاريابي كالاها و استفاده از تجارب حاصل از نشست‌هايي كه به خصوص در ابعاد بين‌المللي برگزار مي‌شود، سوق دهد تا با اصلاح مسير توليدات و ارتقاء كيفيت كالاهاي صادراتي و تفاهم بيشتر در جهت توسعه مناسبات و همكاري‌هاي اقتصادي و سياسي با كشورهاي مختلف و شناسايي بيشتر و بهتر قوت‌ها و نقاط ضعف خود با هدف بازنگري در قوانين و مقررات، اصلاح سياست‌ها و خط‌مشي‌ها و رفع موانع احتمالي اقدام نماييم.



مروري مختصر بر تاريخچه تشكيل نمايشگاه‌ها در جهان و ايران
تاريخ تشكيل نمايشگاه‌ها با تاريخ تجارت بشر پيوند دارد. از همان زمان كه داد و ستد كالا در جهان آغاز شد، مكان‌هايي كه كالاها در آن به صورت عمده مبادله مي‌شدند، در واقع نمايشگاه‌هايي در ابعاد كوچك بودند. فينيقي‌ها كه تاجران بزرگ عصر خود بودند، بي‌شك نخستين نمايشگاه بين‌المللي را در جهان بوجود آوردند. اين قوم كالاهاي مختلف را به وسيله كشتي به سرزمين‌هاي ديگر مي‌بردند، در آن جا به نمايش مي‌گذاشتند و در طول برپايي نمايشگاه‌ها به داد و ستد مشغول مي‌شدند، سپس از آن جا كالاهاي ديگر را مي‌خريدند تا در سرزمين‌هاي ديگر بفروشند.
آتن نيز مركز بزرگ تجارت دنيا به شمار مي‌رفت و در آن نمايشگاه‌هاي بزرگي از كالاهاي تجاري كشورهاي ديگر تشكيل مي‌شد. در تاريخ از بازارهاي مكاره آتن، سخن بسيار رفته است. اين بازارها مراكز جنب و جوش تجار بزرگ ممالك مختلف و عرصه خريد و فروش‌هاي كلان آنها بود. تشكيل چنين نمايشگاه‌ها و بازارهاي مكاره‌اي تا آغاز دوره رنسانس صنعتي در اروپا، كم و بيش در سرزمين تجار آن زمان ادامه داشت. رنسانس و تحولات سريع و دگرگون‌كننده در اروپا كه همزمان با اختراعات متعدد صنعتي رخ داد، اهميت تشكيل نمايشگاه‌ها را بيش از پيش فراروي مردم جهان قرار داد.
اختراعات جديد و توليد اين كالاها، صنعت را ابعاد كيفي و گسترده وسيعي بخشيده و از آن جا كه اين كالاها مي‌بايست به فروش برسد، افزايش فروش، پشتوانه بزرگ گسترش كارخانه‌ها به حساب آمد.
لذا در سال 1380 بزرگترين نمايشگاه جهاني (هيچ نمايشگاهي تا آن زمان هرگز وسعتي آنچنان به خود نديده بود) در پاريس تشكيل شد و به منظور برپايي همين نمايشگاه برج معروف ايفل براي نشان دادن قدرت پيشرفت صنعتي و اقتصادي فرانسه ساخته شد.
دومين نمايشگاه بزرگ جهان نيز در سال 1855 در پاريس افتتاح شد. دو سال بعد، لندن در تشكيل يك نمايشگاه بزرگ پيش‌قدم شد و چهارمين نمايشگاه بزرگ در سال 1867 در مسكو برگزار گرديد و از آن زمان تا به امروز آنقدر در گوشه و كنار جهان تعداد غير قابل شمارشي نمايشگاه در جهان افتتاح مي‌شود.
اما اولين نمايشگاه صنعتي در ايران در اوايل قرن چهاردهم (هـ .ش) تشكيل شد. يك نمايشگاه بزرگ صنعتي نيز در سال 1337 برگزار گرديد كه در واقع در انحصار صنايع پيشرفته ايتاليا بود و دولت ايتاليا كليه توليدات صنعتي خود را در ايران به معرض نمايش گذاشت.
هزينه برپايي اين نمايشگاه حدود 6 ميليون ريال بوده كه توسط دولت ايتاليا تأمين گرديد. در سال 1348 نمايشگاه بين‌المللي آسيايي در تهران تشكيل شد كه از ديدگاه كشورهاي شركت‌كننده، بازتاب خيـره‌كننده‌اي در جهـان داشت و تهران را به عنوان يك بـازار بالـقوه بين‌المللي به جهانيان معرفي كرد. از همين زمـان بـود كه مقدمات سياست درهاي باز فراهم گرديد و واردات همه چيز از خارج آغـاز شـد. به دنبال برگزاري دومين نمايشگاه آسيايي تهران، مقدمات تشكيل منظم نمايشگاه‌هاي بين‌المللي تهران فراهم گرديد.
همچنين در سال 1352 نخستين نمايشگاه بين‌المللي تهران با شركت 22 كشور و دومين نمايشگاه بين‌المللي بازرگاني تهران در سال 1353 با حضور 28 كشور برگزار شد. در سومين نمايشگاه بين‌المللي 40 كشور حضور داشتند. چهارمين نمايشگاه‌هاي بين‌المللي بازرگاني تهران نيز كه در سال 1355 با شركت بيش از 43 كشور جهان برگزار گرديد، گذشته از حالت يك نمايشگاه بين‌المللي بيشتر جنبه محل عقد قراردادهاي بازرگاني جهان را داشت. البته مقدمات امضاي قراردادهاي مذكور قبل از تشكيل نمايشگاه مورد موافقت قرار گرفته بود و دولت به خاطر بزرگ جلوه دادن چهارمين نمايشگاه بين‌المللي بازرگاني تهران و انعكاس اخبار اين نمايشگاه در روزنامه‌هاي جهان، اقدام به امضاي اين قراردادها در محل نمايشگاه نمود. در اين نمايشگاه بيش از ميلياردها ريال كالا به فروش رفت، ضمن آن كه با برگزاري اين نمايشگاه، مجموعه كامل‌تري از مواد لوكس و مصرفي به سوي ايران سرازير گرديد.
پنجمين و ششمين نمايشگاه بين‌المللي بازرگاني تهران نيز هر يك با هدف هرچه بازتر كردن دروازه واردات كشور در سال‌هاي بعد برگزار شدند. در طول سال‌هاي قبل از انقلاب، گذشته از نمايشگاه‌هاي بين‌المللي، چندين نمايشگاه بين‌المللي تخصصي در زمينه مصالح ساختماني، انرژي، پتروشيمي، دارويي و هنري و همچنين نمايشگاه‌هاي ملي و استاني در تهران و شهرستان‌ها برگزار گرديد. بعد از پيروزي انقلاب اسلامي نيز نمايشگاه‌ها در راستاي اهداف متعالي دولت جمهوري اسلامي در كاهش وابستگي به اقتصاد نفتي و توسعه صادرات غيرنفتي گام‌هاي مؤثري برداشت، هرچند وقوع جنگ تحميلي و تحريم اقتصادي ايران نمايشگاه‌هاي ما را نيز با ركورد مواجه ساخت.
با اين حال نمايشگاه‌ها در حال حاضر به عنوان يكي از مهمترين ابزارهاي توسعه و صادرات غيرنفتي، نقشي اساسي و حساس در ايران يافته‌اند و بستري مناسب و مطمئن را براي حضور بنگاه‌هاي اقتصادي كشور در عرصه تجارت داخلي و جهاني فراهم نموده‌اند. در اين ميان استان‌هاي مختلف كشور نيز به موازات نمايشگاه‌هاي برگزار شده در تهران و با توجه به پتانسيل‌هاي خود نسبت به ايجاد شركت‌هاي نمايشگاهي اقدام نموده و به راستي جهت تحقق اهداف كلان كشور در ابعاد سياسي، اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي، تأثيرات غيرقابل انكاري بر پيكره اقتصاد ايران وارد كرده‌اند.
نمايشگاه‌هاي برگزار شده در اصفهان، تبريز، مشهد، همدان، شيراز، يزد، كرمان و . . . همه و همه عملاً به توسعه كشور رونق بخشيده و در راه سازندگي و شكوفايي اين مرز و بوم، با تمام استعدادها، توانايي‌ها، امكانات و قابليت‌هاي موجود، ساز و كارهاي توليد را به خدمت گرفته تا پويايي و سرافرازي نظام مقدس جمهوري اسلامي ايران را در صحنه‌هاي داخلي و بين‌المللي به منصه ظهور بگذارند.

لزوم تدوین برنامه های بلند مدت برای شركت نمايشگاه‌هاي بين‌المللي استان اصفهان
استان اصفهان يكي از بزرگترين استان‌هاي كشور است كه از لحاظ اقتصادي و فرهنگي جايگاه ويژه‌اي را در ميان كشورهاي منطقه به خود اختصاص داده است. بديهي است در چنين استاني كه بزرگترين كارخانجات و صنايع مادر كشور، نيروي كار ماهر فراوان، منابع انساني متخصص، پيشينه فرهنگي و تجاري و ده‌ها امتياز ديگر را در خود جمع كرده، وجود مركز و پايگاهي جهت اطلاع‌رساني، ارائه دستاوردها و پتانسيل‌ها و به طور كلي توانمندي‌هاي اين استان ضروري است. لذا در جهت تحقق اهداف بلند نمايشگاه‌هاي تخصصي و ارائه هرچه بهتر توانمندي‌هاي استان اصفهان در بعد داخلي و بين‌المللي، شركت نمايشگاه‌هاي بين‌المللي استان اصفهان در سال 1372 تشكيل شده و فعاليت خود را آغاز كرد.
اين شركت هم اكنون پس از گذشت قريب 18 سال از فعاليت خود، برنامه‌هاي توسعه كوتاه مدت و ميان مدت را طي نموده و با برگزاري صدها نمايشگاه تخصصي داخلي و بين‌المللي و حضور در نمايشگاه‌هاي خارجي به عنوان نماينده جمهوري اسلامي ايران و همچنين اعزام تورهاي تخصصي بازديد و هيأت‌هاي تجاري – بازاريابي از نمايشگاه‌هاي برتر جهان در بدو شروع برنامه بلندمدت توسعه خود مي‌باشد. لذا این شرکت به دنبال تدوین برنامه های توسعه فعالیت های خود همگام با برنامه های جامعه توسعه ای کشور در افق 1404 اقدام به تدوین چشم انداز و سند راهبردی خود نموده است که در ادامه به بیان جزئیات بیشتر از این سند می پردازیم .